Τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται μία τάση η Ελλάδα να αποτελεί προορισμό για επέμβαση παρθενορραφής κυρίως σε γυναίκες από μουσουλμανικές χώρες.
Όπως μου λέει ο Παναγιώτης Χριστόπουλος MD, MSc, PhD, IFEPAG, Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος και Ειδικός Γυναικολόγος Παίδων-Εφήβων, ο οποίος κάνει παρθενορραφές στην Ελλάδα: «Υπάρχουν γυναίκες που έρχονται κυρίως από μουσουλμανικές χώρες στην Ελλάδα είτε για να κάνουν παρθενορραφή είτε για να κάνουν έκτρωση. Ξέρω περιπτώσεις που έρχονται γυναίκες συγκεκριμένα γι’ αυτό το λόγο κι επιστρέφουν μετά στις πατρίδες τους. Συνήθως έρχονται από τα Αραβικά Εμιράτα κι από την Αίγυπτο. Είναι γυναίκες που ανήκουν στην υψηλή κοινωνία των χωρών τους. Αλλά το θέμα του ιατρικού τουρισμού στην Ελλάδα είναι σε πρωτόγονο επίπεδο ακόμα».
Videos by VICE
Όπως εξηγεί ο κ. Χριστόπουλος: «Η παρθενορραφή είναι μια επέμβαση κατά την οποία μπορούμε να αποκαταστήσουμε την ακεραιότητα του παρθενικού υμένα, όπως ήταν πριν από την πρώτη σεξουαλική επαφή της γυναίκας. Κατά τη διάρκεια της επέμβασης ράβουμε τα κομμάτια του υμένα στα σημεία που έγινε η ρήξη και έτσι ο υμένας είναι και πάλι ακέραιος, όπως ήταν παλιά. Εάν η εγχείρηση είναι πετυχημένη, τότε οι ασθενείς έχουν την ευκαιρία να αιμορραγήσουν και να πονέσουν όταν κάνουν σεξ».
Διαβάστε ακόμα: Συναντήσαμε τις φεμινίστριες του Πακιστάν
Εκτός από τις γυναίκες που έρχονται από το εξωτερικό γι’ αυτό το σκοπό, υπάρχουν και γυναίκες που ζουν στην Ελλάδα κι επιλέγουν τη μέθοδο της παρθενορραφής. «Συνήθως οι λόγοι είναι κοινωνικοί», εξηγεί ο κ. Χριστόπουλος κι αναλύει:
«Η γυναίκα μπορεί πριν από ένα γάμο να θέλει να αποκαταστήσει την ακεραιότητα του υμένα της καθώς το κοινωνικό της περιβάλλον έχει την πεποίθηση ότι η γυναίκα πριν από το γάμο δεν πρέπει να έχει σεξουαλικές εμπειρίες. Παρόμοιοι λόγοι είναι και οι θρησκευτικοί, καθώς ακόμα για κάποιους μπορεί οι προγαμιαίες σχέσεις να θεωρούνται αμάρτημα. Συχνά εμφανίζονται και ψυχολογικοί λόγοι, όταν μια κοπέλα έχει μετανιώσει για την επιλογή του πρώτου της σεξουαλικού συντρόφου και θέλει για ψυχολογικούς λόγους να «σβήσει» από το σώμα της αυτή την κακή ανάμνηση και εμπειρία. Τέλος, υπάρχουν και άλλοι λόγοι, όπως γυναίκες που επιθυμούν μέσω αυτής της επέμβασης να ανανεώσουν τη σχέση τους και να δώσουν ένα δώρο ή και μήνυμα αγάπης στο σύντροφο τους. Έχουν έρθει γυναίκες που είτε ζουν σε κλειστή κοινωνία, είτε θέλουν να παντρευτούν μουσουλμάνο, είτε τις είχαν βιάσει, είτε για παράδειγμα μία περίπτωση είχε 30 χρόνια επέτειο με τον άντρα της και ήθελε να του το κάνει δώρο. Κάθε γυναίκα έχει τους λόγους της», καταλήγει ο κ. Χριστόπουλος.
Ο Αλέξανδρος Δαπόντε, Διευθυντής Μαιευτικής- Γυναικολογικής κλινικής στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας και αναπληρωτής καθηγητής Μαιευτικής- Γυναικολογίας στο τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας δεν γνωρίσει περιπτώσεις γυναικών που επιλέγουν την παρθενορραφή. Ωστόσο μου είπε πως υπάρχουν ακόμα ομάδες πληθυσμών στην Ελλάδα όπου η παρθενιά αποτελεί προϋπόθεση για τον γάμο, και για αυτό οι γάμοι γίνονται νωρίς στην εφηβεία των παιδιών.
Ο παρθενικός υμένας μπορεί να σπάσει και πριν την πρώτη σεξουαλική επαφή, από άλλα αίτια. Όπως μου εξηγεί ο κ. Δαπόντε: «Η σταδιακή εκφύλιση του παρθενικού υμένα με την ηλικία αλλά και με τις αθλητικές δραστηριότητες, αποτελεί μία φυσιολογική διαδικασία. Επίσης όταν το κορίτσι αρχίζει να εξερευνά το σώμα της ή κατά τον αυνανισμό, ο ιστός αυτός μπορεί να εμφανίσει μικροτραυματισμούς. Μπορεί να σπάσει αν κατά τον αυνανισμό διεισδύσουν δάχτυλα ή αντικείμενα βαθιά στον κόλπο. Επίσης, σε μία γυναίκα που έρχεται πρώτη φορά σε σεξουαλική επαφή, είναι πιθανό πως η διείσδυση θα προκαλέσει κάποιου βαθμού τραυματισμό στον ιστό που έχει απομείνει. Αυτό όμως είναι κάτι που δεν συμβαίνει πάντα, ειδικά όταν υπάρχει αρκετή εφύγρανση του κόλπου. Επομένως το αν θα “σπάσει” ή όχι ο παρθενικός υμένας κατά την επαφή είναι κάτι που δεν είναι σημαντικό για την ανατομία της γυναίκας, εφόσον αυτός ο ελάχιστος ιστός που έχει απομείνει μπορεί να είναι αρκετά ελαστικός», λέει ο κ. Δαπόντε και καταλήγει:
«Ο παρθενικός υμένας δεν σηματοδοτεί και δε θα πρέπει να σηματοδοτεί την έναρξη της σεξουαλικής ζωής μίας νέας κοπέλας. Η έναρξη της σεξουαλικής ζωής θα πρέπει να σηματοδοτείται από τη συνειδητοποίηση της ευθύνης που φέρει ένα σεξουαλικά ενεργό άτομο, προς το σώμα του αλλά και προς τους ερωτικούς του συντρόφους».
Για τις γυναίκες Ρομά, όπως κατά καιρούς οι ίδιες μου έχουν παραδεχτεί, η παρθενία θεωρείται πολλές φορές προϋπόθεση για το γάμο καθώς υπάρχει ακόμα το έθιμο με το «ματωμένο σεντόνι». Όπως μου εξηγεί κάποιος γυναικολόγος off the record τα κορίτσια Ρομά συνήθως παντρεύονται όταν είναι ανήλικες, κι έτσι οι γιατροί δεν αναλαμβάνουν πάντα την επέμβαση της παρθενορραφής, αν τους ζητηθεί επειδή είναι ανήλικες. Ένας ακόμα λόγος είναι ότι κάποιες φορές οι γιατροί δεν θέλουν σε περίπτωση που αποκαλυφθεί το «μυστικό» να εμπλακούν σε υποθέσεις «τιμής» με τις οικογένειες των Ρομά.
Το φαινόμενο δεν παρατηρείται όμως μόνο στην Ελλάδα. Μια ως τρεις γυναίκες την εβδομάδα πηγαίνουν στο Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Αισθητικής και Πλαστικής Χειρουργικής (IECEP) της Βουλόνης, κοντά στο Παρίσι, και ζητούν παρθενορραφή, σύμφωνα με παλαιότερο ρεπορτάζ της «Monde». Είναι Σενεγαλέζες, Τυνήσιες, Λιβανέζες και Βιετναμέζες που θεωρούν την παρθενορραφή ντροπή αλλά και μοναδική λύση. Όπως αναφέρει η γαλλική εφημερίδα, η παρθενορραφή θέτει ηθικό πρόβλημα σε ορισμένους χειρουργούς οι οποίοι αρνούνται να πραγματοποιήσουν την επέμβαση. Ο Μπερνάρ Γκυό, γυναικολόγος στο νοσοκομείο του Πουασί-Σεν-Ζερμέν, θεωρεί ότι πρόκειται για κοινωνικό και όχι ιατρικό πρόβλημα. «Πιστεύω ότι αποτελεί οπισθοδρόμηση στα δικαιώματα των γυναικών», λέει. Ο συνάδελφός του Ζορζ Μπαντέρ συμφωνεί: «Το να ανταποκρινόμαστε στην ζήτηση για παρθενορραφή ισοδυναμεί με το να τροφοδοτούμε αυτή την πρακτική».
Έκθεση του ΟΗΕ αποκαλύπτει ότι οι τζιχαντιστές υποβάλλουν σε χειρουργικές επεμβάσεις τα θύματά τους για να επαναφέρουν την παρθενία τους. Όπως είπε κατά τη διάρκεια ομιλίας της η ειδική εκπρόσωπος του ΟΗΕ Zainab Bangura, η οποία πρόσφατα επισκέφθηκε τη Συρία και το Ιράκ, υπάρχουν κορίτσια που υποβάλλονται πάνω από μία φορά σε ειδική χειρουργική επέμβαση. Μάλιστα, η Bangura αναφέρθηκε στην περίπτωση μίας 20χρονης, η οποία πουλήθηκε σαν σκλάβα του σεξ 20 φορές τα τελευταία τέσσερα χρόνια, με αποτέλεσμα να έχει υποβληθεί σε «ραφή», κάθε φορά που ένας τζιχαντιστής την αγόραζε, δηλαδή 20 φορές.
Δείτε ακόμα: Ομαδικοί βιασμοί στο Μπαγκλαντές
Η Μαρία Στρατηγάκη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου μου λέει πως: «Είναι απαράδεκτο να γίνεται παρθενορραφή τη σύγχρονη ημέρα στη χώρα μας. Επιβάλλεται από πατριαρχικές αντιλήψεις όπου η προσωπικότητα της γυναίκας και η κοινωνική της θέση εξαρτάται από το αν είναι παρθένα ή όχι.
Αφορά μια προφανή παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της σωματικής ακεραιότητας των γυναικών. Κανένας λόγος δεν μπορεί να τη δικαιολογήσει. Η ιατρική κοινότητα πρέπει να σταματήσει να το κάνει, όπως και τη κλειτοριδεκτομή που είναι επίσης κάτι το απαράδεκτο. Το ίδιο πιστεύω για κάθε παρέμβαση στα γεννητικά όργανα των γυναικών».
Η Πρόεδρος του ΚΕΘΙ (Κέντρο Ερευνών για Θέματα Ισότητας), Ειρήνης Αγαθοπούλου σχολιάζει πως: «Αν και δε συζητάμε με αναφορά σε συγκεκριμένα στοιχεία αναμφίβολα η εν λόγω πρακτική αποτελεί προσβολή για τα κοινωνικά δικαιώματα των γυναικών. Η επιβεβαίωση της συνέχισης της εφαρμογής αυτής της “μεθόδου” αποδεικνύει με τον πιο ωμό τρόπο την ισχυρή επιβίωση ενός βαθύτατα άνισου συστήματος έμφυλων σχέσεων στην Ευρώπη και αλλού. Το δίχως άλλο, αποτελεί μία ακόμη μορφή έμφυλης βίας και δεν υπάρχουν περιθώρια για την ανοχή και την αγνόησή της», υποστηρίζει η κ. Αγαθοπούλου και καταλήγει:
«Οι θεσμοί, ο ιατρικός σύλλογος καθώς και η κοινωνία πρέπει να αναλάβουν πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση του φαινομένου με σκοπό την εξάλειψη του καθώς για την δημιουργία προστατευτικού πλαισίου για τις γυναίκες που υφίστανται αυτή την μορφή έμφυλης βίας. Σε κάθε περίπτωση, η αντιμετώπιση του φαινομένου προϋποθέτει ακόμη την διακρίβωση των διαστάσεων του και την περιγραφή των ιδιαίτερων συνθηκών κάτω από τις οποίες τέτοιες πρακτικές λαμβάνουν χώρα».
Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.